Newsletter
strona główna Zachowek Zachowek od darowizny

Zachowek od darowizny

Prawnik
Autor: Prawnik

W 2004 roku dziadek przekazał mi w formie darowizny ziemię rolną 4 h, w 2004 działkę z budynkami gospodarczymi, zmarł w 2015r. Jego żona domaga się ode mnie zachowku. Nie jest moją babcią tylko drugą żoną dziadka. Moja mama a córka dziadka zmarła w 2012 roku. Czy należy jej się zachowek ode mnie?

Zgodnie z art. 991 Kodeksu cywilnego zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek).
 
Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.
 
Uprawnienie do zachowku oparte jest na istnieniu bliskiej więzi rodzinnej między spadkodawcą a uprawnionym. Dlatego ustawa zakreśla krąg uprawnionych podmiotów stosunkowo wąsko. Zgodnie z art. 991 § 1 są to jedynie zstępni, małżonek oraz rodzice spadkodawcy. Powstanie uprawnienia do zachowku jest przy tym uzależnione od tego, aby w konkretnym stanie faktycznym osoby te były powołane do spadku z ustawy. Oznacza to, że w sytuacji gdy spadkodawca pozostawił małżonka i dwoje dzieci, tylko te podmioty nabędą prawo do zachowku.
 
W omawianej sprawie niezmiernie istotna jest regulacja prawna zawarta w art. 994 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.
 
Jak podkreślono w orzecznictwie na poczet zachowku nie dolicza się darowizn dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty na rzecz osób niebędących spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku (art. 994 § 1 Kodeksu cywilnego). A contrario należy przyjąć, że podlegają zaliczeniu darowizny uczynione na rzecz spadkobierców lub uprawnionych do zachowku bez względu na datę ich dokonania (wyrok SA w Białymstoku z 1 czerwca 2004 r., I ACa 285/2004, LexisNexis nr 372508, OSAB 2004, nr 3, poz. 3).
 
Zgodnie natomiast z art. 931 Kodeksu cywilnego w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
 
Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.
 
Z powyższych uregulowań prawnych wynika, iż nie jest Pani zobowiązana do zapłaty zachowku od otrzymanej darowizny gdyż od jej dokonania do dnia śmierci spadkobiercy minęło ponad 10 lat, zaś Pani jako wnuczka nie była spadkobiercą ustawowym darczyńcy.
Masz problem natury prawnej? Zadaj pytanie naszym specjalistom


Dodaj komentarz
Opinie klientów
Bardzo dobra obsługa, wyczerpujące odpowiedzi na pytania oraz wyjaśnienia w zakresie okoliczności mających związek ze sprawą. Jeszcze raz bardz...
Bartek
Jestem bardzo zadowolona. Porada jest w pełni merytoryczna i trafiająca w istotę mojego problemu. Odpowiedzi były konkretne, rzeczowe i szybkie. T...
Teresa
Najczęściej komentowane
Zgodnie z art. 172 Kodeksu cywilnego posiadacz nieruchomości niebędący jej...