Newsletter
strona główna Pozostałe Odwołanie darowizny

Odwołanie darowizny

Prawnik
Autor: Prawnik

Czy można odwołać darowiznę dokonaną przez osobę, wobec której w tym samym czasie toczyło się postępowanie o ubezwłasnowolnienie, tj. umowę darowizny aktem notarialnym? Znam treść art. 901 Kodeksu cywilnego, ale proszę o analizę kwestii, że darowizny dokonano w toku toczącego się postępowania o ubezwłasnowolnienie, dzień przed wydaniem rzez sąd postanowienia o ubezwłasnowolnieniu.

Zgodnie z art. 901 Kodeksu cywilnego przedstawiciel osoby ubezwłasnowolnionej może żądać rozwiązania umowy darowizny dokonanej przez tę osobę przed ubezwłasnowolnieniem, jeżeli darowizna ze względu na wartość świadczenia i brak uzasadnionych pobudek jest nadmierna.
 
Ponadto zgodnie z art. 898 Kodeksu cywilnego darowizna nie może być odwołana z powodu niewdzięczności, jeżeli darczyńca obdarowanemu przebaczył. Jeżeli w chwili przebaczenia darczyńca nie miał zdolności do czynności prawnych, przebaczenie jest skuteczne, gdy nastąpiło z dostatecznym rozeznaniem.
 
W omawianej sprawie z pewnością nie mamy do czynienia z sytuacją, która dawałaby podstawę do odwołania uczynionej darowizny. Natomiast należy rozważyć czy umowa darowizny była ważna. Zgodnie z art. 82 Kodeksu cywilnego nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych.
 
Choroba psychiczna i niedorozwój umysłowy nie powodują same przez się skutków z art. 82 Kodeksu cywilnego. Między nimi a stanem w konkretnym momencie wyłączającym świadome albo swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli musi zachodzić związek przyczynowy.
 
Jak słusznie zauważył Sąd Apelacyjny w Łodzi w sprawie I ACa 942/14 stan wyłączający świadomość to brak rozeznania, niemożność rozumienia zachowań własnych i innych osób, niezdawanie sobie sprawy ze znaczenia i skutków własnego postępowania. Stan taki musi przy tym wynikać z przyczyny wewnętrznej, a więc ze stanu, w jakim znajduje się osoba składająca oświadczenie woli, a nie z okoliczności zewnętrznych, w jakich osoba ta się znalazła. Stan wyłączający świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli nie może być rozumiany dosłownie, wobec czego nie musi oznaczać całkowitego zniesienia świadomości i ustania czynności mózgu. Wystarczy istnienie takiego stanu, który oznacza brak rozeznania, niemożność rozumienia posunięć własnych i posunięć innych osób oraz niezdawanie sobie sprawy ze znaczenia i skutków własnego postępowania.
 
Z samego faktu, iż do dokonania czynności prawnej doszło na dzień przed ubezwłasnowolnieniem osoby nie wynika, iż czynność ta z mocy prawa jest nieważna. W ewentualnym postępowaniu przed sądem konieczne będzie wykazanie, iż w chwili dokonywania darowizny osoba była w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. W szczególności w takich sytuacjach istotne będą zeznania świadków, jak również dowód z opinii biegłego z zakresu psychiatrii.
Masz problem natury prawnej? Zadaj pytanie naszym specjalistom


Dodaj komentarz
Opinie klientów
Bardzo dobra obsługa, wyczerpujące odpowiedzi na pytania oraz wyjaśnienia w zakresie okoliczności mających związek ze sprawą. Jeszcze raz bardz...
Bartek
Jestem bardzo zadowolona. Porada jest w pełni merytoryczna i trafiająca w istotę mojego problemu. Odpowiedzi były konkretne, rzeczowe i szybkie. T...
Teresa
Najczęściej komentowane
Zgodnie z art. 172 Kodeksu cywilnego posiadacz nieruchomości niebędący jej...